|
Những dấu hiệu nhận biết của một
nhãn hiệu nói lên chất lượng sản phẩm và trong bối cảnh toàn cầu hoá và
thương mại điện tử đang gia tăng thì nhãn hiệu là một trong những cách
thức để khách hàng nhận diện các sản phẩm và dịch vụ của Cty. Sự bảo hộ
nhãn hiệu loại bỏ sự cạnh tranh không công bằng đối với những sản phẩm
và dịch vụ tương tự không bảo hộ. Những hành vi gây tổn thất, làm giảm
uy tín hoặc xâm phạm giá trị của nhãn hiệu đã được bảo hộ có thể gây
hại lớn đến hoạt động kinh doanh của DN. Từ khi VN gia nhập WTO, việc
đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại nước ngoài đang được các DN ngày càng quan
tâm nhằm đảm bảo vị thế cạnh tranh của mình trên thị trường quốc tế. Xu
thế chung hiện nay của các DN là không đơn thuần làm gia công cho các
Cty nước ngoài mà chủ động xây dựng thương hiệu riêng của mình với tham
vọng phát triển ngang tầm với các DN nước ngoài.
Tạo lập thương hiệu tại nước ngoài: có quá sức?
Theo kết quả nghiên cứu mới nhất
về top 200 DN VN của UNDP thì: "Phần lớn các DN VN được hỏi đều cho
rằng tạo dựng thương hiệu ở nước ngoài là việc làm tốn kém và khó khăn.
Phần lớn các DN VN thâm nhập thị trường quốc tế thông qua các tập đoàn
phân phối toàn cầu dưới thương hiệu của họ. Những tập đoàn này không
sẵn sàng chấp nhận việc các DN VN tạo dựng thương hiệu độc lập. Dù sao,
làm như vậy vẫn còn là điều vượt quá năng lực và nguồn lực của phần lớn
các DN lớn của VN".
Theo số liệu của Văn phòng sở hữu
trí tuệ quốc tế WIPO thì kể từ khi nhãn hiệu đầu tiên của VN được đăng
ký quốc tế theo Thoả ước Madrid (năm 1986) đến tháng 10/2007, mới có
156 nhãn hiệu của VN được đăng ký và nộp đơn theo hệ thống đăng ký nhãn
hiệu quốc tế theo Madrid, trong khi đó, số lượng nhãn hiệu từ các nước
chỉ định đăng ký tại VN là 59.014. Nhìn vào con số này có thể nhận thấy
số lượng nhãn hiệu của VN được đăng ký quốc tế còn rất hạn chế so với
số lượng nhãn hiệu từ các nước chỉ định vào VN.
Mặc dù có những khó khăn nhất định
về tài chính và thủ tục khi tiến hành đăng ký nhãn hiệu tại nước ngoài,
tuy nhiên nhiều DN VN đã quan tâm đăng ký nhãn hiệu từ khá sớm và đã có
những thành công đáng kể trên thị trường quốc tế. Trong số các DN đã
đăng ký nhãn hiệu quốc tế theo hệ thống Madrid, không chỉ các DN lớn
với những nhãn hiệu đã được khẳng định vị trí trên thị trường trong
nước như: Vinamilk cho sản phẩm sữa, Sài Gòn cho sản phẩm bia, Minh
Long cho sản phẩm gốm sứ, Vinataba cho sản phẩm thuốc lá, Kymdan cho
sản phẩm đệm mút, Biti's cho sản phẩm giày, dép, Miliket cho sản phẩm
mì tôm , Thiên Long cho các sản phẩm bút, Hồng Hà cho các loại văn
phòng phẩm, PetroVietnam cho dầu khí và các dịch vụ liên quan đến dầu
khí, Vinacafe cho sản phẩm cà phê, Vinatea cho sản phẩm chè, Traphaco
cho các sản phẩm dược... mà còn có những nhãn hiệu dường như chưa được
nhiều người tiêu dùng trong nước biết đến như: cà phê Mỹ Lệ của Cty
TNHH Mỹ Lệ (tỉnh Bình Phước), giày dép Tân Tuấn Kiệt của Cty TNHH Sản
xuất và Thương mại Tân Tuấn Kiệt (TP HCM), trà Trâm Anh của DN Trâm Anh
(tỉnh Lâm Đồng), nhãn hiệu Lekima của DNTN Hương Nam Phương (TP HCM).
Một trong những ví dụ điển hình về
sự nỗ lực tạo dựng thương hiệu trên thị trường quốc tế là thương hiệu
"Minh Long" của Cty gốm sứ Minh Long I. Hiện tại, sản phẩm gốm sứ Minh
Long không chỉ chinh phục được người tiêu dùng trên thị trường trong mà
còn chiếm lĩnh được các thị trường lớn như Pháp, Đức, Thụy sĩ, Anh và
Mỹ...
Nhận thấy ý nghĩa quan trọng của
việc bảo hộ thương hiệu tại thị trường nước ngoài, ngay từ năm 2000,
Cty Minh Long đã nộp đơn đăng ký nhãn hiệu quốc tế theo Thoả ước Madrid
cho các sản phẩm gốm sứ và chỉ định đăng ký tại 16 quốc gia chủ yếu là
các nước có nền công nghiệp gốm sứ phát triển của Châu Âu như Pháp,
Đức, Cộng hoà Séc, Nga, Hungary... Chính nhờ ý thức tạo dựng và bảo vệ
tài sản trí tuệ cũng như sự quyết tâm của DN mà Cty gốm sứ Minh Long
không gặp phải những thua thiệt khi thâm nhập thị trường nước ngoài mặc
dù các loại sản phẩm của Cty là nhóm sản phẩm rất dễ bị làm giả, làm
nhái.
Đăng ký nhãn hiệu tại nước ngoài: Cách thức nào?
Việc đăng ký nhãn hiệu tại nước
ngoài có thể được thực hiện bằng cách nộp đơn đăng ký đơn lẻ tại từng
quốc gia nơi DN xuất khẩu hàng hoá/dịch vụ hoặc nộp đơn đăng ký nhãn
hiệu quốc tế theo hệ thống Madrid.
Trong trường hợp nộp đơn đăng ký
tại từng quốc gia, trình tự, thủ tục nộp đơn sẽ được thực hiện theo quy
định của pháp luật quốc gia đó. Thông thường, DN sẽ phải thực hiện việc
nộp đơn thông qua một tổ chức dịch vụ sở hữu trí tuệ tại nước sở tại.
Trong trường hợp DN tham gia vào
thị trường của một số quốc gia và cần đăng ký nhãn hiệu tại các quốc
gia đó thì việc đăng ký nhãn hiệu theo hệ thống Madrid
là lựa chọn tốt nhất cho DN. VN đã gia nhập Thoả ước Madid từ năm 1949.
Ngày 11/7/2006 VN tiếp tục trở thành thành viên chính thức tham gia
Nghị định thư Madrid về nhãn hiệu hàng hoá. Đây là cơ hội để nhãn hiệu của các nước trong hệ thống Madrid
được bảo hộ ở VN và hàng hoá trong nước vươn ra thị trường quốc tế vì
so với Thỏa ước, Nghị định thư có nhiều ưu điểm và tạo thuận lợi hơn
cho các chủ đơn của các quốc gia thành viên.
Hệ thống đăng ký nhãn hiệu quốc tế
theo Thoả ước Madrid được quản lý bởi WIPO cho phép DN khả năng bảo hộ
một nhãn hiệu ở 77 quốc gia và Cộng đồng Châu Âu (EC) bằng cách nộp một
đơn với một trong những ngôn ngữ (Anh, Pháp hoặc Tây Ban Nha) và một
khoản lệ phí bằng đồng Francs Thụy sĩ. Người nộp đơn muốn sử dụng hệ
thống Madrid
phải nộp đơn bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa ở một cơ quan đăng ký nhãn hiệu
hàng hóa của quốc gia hay vùng lãnh thổ trước khi đăng ký bảo hộ quốc
tế. Từ đó, việc đăng ký quốc tế có thể được duy trì và đổi mới thông
qua một thủ tục đơn giản tại WIPO.
Do Viêt Nam là thành viên của cả
hai văn kiện quốc tế là Thỏa ước và Nghị định thư Madrid, do vậy, các
cá nhân, pháp nhân, tổ chức của VN có thể tiến hành đăng ký đăng ký
nhãn hiệu quốc tế theo quy định của cả hai văn kiện này.
Theo qui định của Thỏa ước Madrid:
Để được đăng ký nhãn hiệu theo thỏa ước Madrid,
nhãn hiệu nhất thiết phải đã được đăng ký bảo hộ. Đơn đăng ký quốc tế
nhãn hiệu phải được làm bằng tiếng Pháp, trong đó chỉ rõ các nước thành
viên mà DN muốn nhãn hiệu được bảo hộ. Đơn được nộp cho Văn phòng quốc
tế thông qua Cục Sở hữu trí tuệ. Ngày nộp đơn được quy định là ngày Cục
Sở hữu trí tuệ nhận được Đơn nếu đơn được gửi cho Văn phòng quốc tế
trong vòng 2 tháng. Sau khi Đơn được nộp cho Văn phòng quốc tế, mọi
giao dịch giữa người nộp đơn và Văn phòng quốc tế đều phải thông qua
Cục Sở hữu trí tuệ kể cả việc sửa đổi tài liệu, hạn chế danh mục sản
phẩm, chuyển giao quyền đã đăng ký.
Thủ tục xét nghiệm đơn đăng ký theo Thoả ước Madrid
được tiến hành độc lập tại mỗi nước thành viên, việc từ chối bảo hộ của
một nước thành viên không làm ảnh hưởng đến hiệu lực bảo hộ ở các nước
còn lại. Theo quy định trong vòng 12 tháng kể từ khi đơn được nộp hợp
lệ, nhãn hiệu đăng ký quốc tế sẽ được chấp nhận bảo hộ ở nước chỉ định
trong đơn nếu đơn không bị nước chỉ định từ chối bảo hộ.
Theo qui định của Nghị định thư Madrid:
Trình tự, thủ tục nộp đơn và quá
trình xét nghiệm đơn theo nghị định thư cũng tương tự như nộp đơn theo
thoả ước Madrid, tuy nhiên, thời gian để nhãn hiệu được coi là chấp
nhận bảo hộ tại nước chỉ định trong trường hợp nước đó không từ chối
bảo hộ là 18 tháng. Việc đăng ký nhãn hiệu theo Nghị định thư có những
thuận lợi hơn so với đăng ký theo Thỏa ước, như: việc đăng ký nhãn hiệu
quốc tế có thể thực hiện ngay sau khi nhãn hiệu đó được nộp đơn ở VN;
Đơn đăng ký nhãn hiệu quốc tế có thể được làm bằng tiếng Pháp hoặc
tiếng Anh...
Để có thể bơi ra biển lớn WTO, các
con thuyền nhỏ - DN VN cần phải có ý thức và biết cách tự bảo vệ mình,
tự làm cho mình lớn mạnh. Việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại nước ngoài
chính là một trong những biện pháp nhằm tạo dựng sự lớn mạnh cho DN. Có
như vậy mới có thể trụ vững và khẳng định vị thế của mình trên thương
trường quốc tế.
Theo DDDN
|
